माओवादीले स्वीकार गरे सात दलको प्रस्ताव
सात राजनैतिक दल तथा माओवादीबीच भारतको नयाँ दिल्लीमा भैरहेको वार्तामा माओवादीले यही चैत २१ गतेदेखि गर्ने भनिएको अनिश्चितकालीन आमहड्ताल फिर्ता लिन सहमति जनाएका छन् । चैत २६ गतेदेखि घोषित राजधानीकेन्दि्रत कार्यक्रमलाई आमहड्तालले अवरोध पुर्याउने हुँदा तत्काल सर्वसाधारणलाई अप्ठयारोमा पार्ने सबै प्रकृतिका कार्यक्रम फिर्ता लिन माओवादी पक्षसूग सात दलले अनुरोध गरेका थिए ।
वार्तामा संलग्न सात पार्टीका सदस्यले दिएको अनौपचारिक जानकारीअनुसार गएको चैत १ गतेदेखि उक्त पार्टीले गरेको उपत्यका, क्षेत्रीय र जिल्ला सदरमुकाम नाकाबन्दी पनि एक साताभित्रमा फिर्ता लिने बताएको छ ।
माओवादीको केन्द्रीय नेतृत्वले आफ्ना तल्ला तहका निकायमा सात राजनैतिक दलसँग भएको सहमतिलाई इमानदारीसाथ पालना गर्न निर्देशन दिएको पनि बताइन्छ । ‘अब कार्यान्वयन पक्ष हेर्नु छ,’ दिल्लीको सूचना पाइरहेका आन्दोलनकारी दलका एक सदस्यले साप्ताहिकसँग भने— ‘ठूला दुई नेतालाई निलम्बन गरिएको बेला दिइएको यस्तो निर्देशन कार्यकर्ताले माने भने १२ बुँदे सम्झौताको अर्थ हुन्छ ।’ दल र माओवादीबीच भएको वार्ताको संयुक्त विज्ञप्ति आज आउने सम्भावना छ । गत साता दिल्लीमा भएको छलफलको जानकारी सात पार्टीको केन्द्रीय कार्यालयमा आएको थियो ।
उक्त छलफलमा माओवादीले उठाएका केही कुरामा गिरिजाप्रसाद कोइराला र नारायणमान बिजुक्छेले केही फेरबदल गर्न चाहेकाले दिल्लीका वार्ताकारहरू उतै अड्किएका थिए । माओवादीको समानान्तर सरकारको प्रस्ताव मुख्य बुँदाबाट हटेको र त्यसको साटो सात राजनैतिक पार्टीले चैत २६ गते प्रारम्भ गर्ने आन्दोलनलाई सहयोग गर्ने अर्को बुँदा थपिएको बताइन्छ । यी सबै प्रस्ताव भिन्दै सहमतिअन्तर्गत नभएर गत मंसिरमा भएको १२ बुँदाकै मर्मअनुरूप त्यसको निरन्तरता मात्र भएको बताइएको छ । दिल्लीमा चलेको करिब एक साता लामो छलफलपछि तयार मस्यौदाको केही बुँदामा संशोधन गरी पुनः दिल्ली पठाइएको थियो । नेपालबाट गएको संशोधित बुँदालाई माओवादीले स्वीकार गरेपछि माओवादी तथा सात दलको संयुक्त विज्ञप्ति आउन लागेको हो । यस पटकको छलफलमा संविधानसभामा जाने प्रक्रियामा रहेको अन्यौल हटेको बताइन्छ । सात दल तथा माओवादीले संविधानसभामा जाने कुन प्रक्रियामा सहमति जनाए भन्ने जानकारी भने अहिलेसम्म प्राप्त भएको छैन ।
यसबीच काठमाडौं उपत्यकामा माओवादीका एक कार्यकर्ताले आगामी १० गतेभित्रमा आमहड्ताल तथा नाकाबन्दी फिर्ताका लागि उपत्यकामा सूचना आइसकेको जनाएका छन् । संयुक्त विज्ञप्ति आउन ढिला भएका कारण राजधानी तथा सदरमुकामको नाकाबन्दीले जनजीवन प्रभावित भैरहेको छ । नाकाबन्दी फिर्ता लिने हल्ला चलेपछि काठमाडौंबाट फाट्फुट सवारी साधन उपत्यकाबाहिर जान थालेका छन्, तर जिल्ला सदरमुकाममा भने यातायात अझै ठप्प छ ।
सात दल तथा माओवादीबीच भएको दोस्रो समझदारीपछि आगामी चैत २६ गतेदेखि हुने निणर्ायक आन्दोलनका लागि थप सर्कुलर जारी भएको छ । यसअघि सात दलले माघ ७ गते प्रारम्भ गर्न लागेको काठमाडौंकेन्दि्रत आन्दोलनलाई दिउँसै कर्फ्यु लगाएर बिथोलेपछि यस्तै प्रकृतिको दोस्रो आन्दोलनमा सात दलबाट थप सतर्कता अपनाइएको बताइन्छ । यसअघि माओवादीको घूसपैठको नाममा सरकारले आन्दोलन दबाउने बहाना बनाएकाले पनि माओवादीलाई काठमाडौंमा कुनै हिंसात्मक कार्यक्रम नगर्न अनुरोध गरिएको छ । यसबाहेक एमाले तथा कांग्रेसका युवापुस्तालाई माघ २६ अघि नै आ-आफ्नो कामलाई जिम्मेवारीपूर्वक सम्हाल्न र आफू पक्राउ परेको अवस्थ्ाामा आफ्ना उत्तराधिकारीबाट कार्यक्रम सुचारु गर्न निर्देशन दिइएको पनि प्राप्त समाचारमा जनाइएको छ । यस पटक आन्दोलनकारीहरू पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि, महँगी, लोडसेडिङविरुद्ध गाउँबाट जनता जागरूक गराएर सहर घेर्ने र सदरमुकाम हुँदै काठमाडौं आइपुग्ने बताइएको छ । चैत १३ गते सुरु हुने गाउँबाट सहर पस्ने आन्दोलन माओवादी नीतिको अनुसरण भए पनि यो पूर्ण शान्तिपूर्ण हुने सात दलले बताएका छन् । यसरी गाउँबाट आएका जनतालाई १९ गते किसान आन्दोलनमा परिणत गर्ने तथा २४ गतेभित्र सबैलाई राजधानी उतारिसक्ने कार्यक्रम छ । सरकारले आन्दोलनकारीलाई बाटैमा रोक्न सक्ने भएकाले उनीहरूलाई २० गतेदेखि नै पटक-पटक गरेर राजधानी छिराउने योजना भएको बताइन्छ । यसअघि सरकारले आन्दोलन बिथोल्न दिउँसै कप्fm्र्यु लगाएका कारण सरकारबाट हुनसक्ने कार्यका लागि लामो अवधिसम्म आन्दोलनमा जुट्ने रणनीति तयार गरिएको सात दल सम्बद्ध सूत्रले बताएको छ ।
यसका लागि नकपा -एमाले) ले ईश्वर पोखरेलको संयोजकत्वमा २९ सदस्यीय ‘राजधानीकेन्दि्रत जनआन्दोलन संयोजन समिति गठन गरेको छ । समितिको सह-संयोजनमा सुरेन्द्र पाण्डे तथा सदस्यहरूमा सुवास नेम्वाङ, अष्टलक्ष्मी शाक्य, राजेन्द्र श्रेष्ठ, गोपाल शाक्य, शंकर पोखरेल, विद्या भण्डारी, विष्णु रिमाल, कृष्णगोपाल श्रेष्ठ, सिद्धिलाल सिंह, रघुजी पन्त, पशुपति चौलागाईं र गोकर्ण विष्ट छन् । यसैगरी नेपाली कांग्रेसले डा. सशांक कोइराला तथा गगन थापालाई उपत्यकामा आन्दोलनको सक्रियताका लागि परिचालन गरेको छ । नेका -प्रजातान्त्रिक) ले मनमोहन भट्टराईको संयोजनमा १ हजार १ सदस्यीय उपत्यकाव्यापी आन्दोलन समितिको संयोजक तोकेको छ ।